weebly statistics
foto evenementen elf fair nacht steden macro
Tekstvak: Tekstvak: Tekstvak:

A a d K a l i s v a a r t s F o t o s i t e

N e w a n d f r e s h l o o k

P h o t o g r a p h y

Tekstvak:

Copyright Aad Kalisvaart 2018

A a d K a l i s v a a r t s F o t o s i t e

P h o t o g r a p h y

N e w a n d f r e s h l o o k

Copyright Aad Kalisvaart 2018

Tips, Het ND-filter.

Manueel fotograferen (M-stand).

 

Fotograferen met een lange sluitertijd, en dus met een ND-filter, betekent in de praktijk al gauw dat je manueel gaat fotograferen. Hoewel het technisch wel mogelijk is om de camera de lichtmeting te laten doen, is mijn ervaring dat die lichtmeting vaak te donker uitvalt. Hoe en waarom weet ik ook niet, en dat boeit me ook niet, maar blijkbaar heeft de lichtmeter toch wat moeite met de verminderde hoeveelheid licht die een ND-filter doorlaat. Dit probleem doet zich niet alleen voor met de donkerste ND-filters, maar ook met de lichtere filters.

Daarom is het verstandig om direct manueel te gaan fotograferen. Je koopt tenslotte een ND-filter om een bepaald effect (de lange sluitertijd) te bereiken. Waarom zou je dan aan de camera overlaten wat er precies moet gebeuren? Jij bent tenslotte het creatieve brein, niet de camera.

Wat is een ND-filter eigenlijk.

 

Het belangrijkste filter om een lange sluitertijd te bereiken is het ND-filter. ND staat voor Neutral Density en wordt ook vaak aangeduid als grijsfilter. Een perfect ND-filter zou het licht onveranderd door moeten laten. Dat wil zeggen dat een ND-filter geen effect zou mogen hebben op de kleuren. Of je een locatie nu fotografeert met of zonder Neutral Density filter, het resultaat zou qua kleuren gelijk moeten zijn. Maar je voelt het natuurlijk al aankomen. Jammer genoeg is dat niet altijd het geval. Het ene ND-filter is het andere in ieder geval niet. En daarmee kan ik ook alvast verklappen dat de prijs gelijk toeneemt met de kwaliteit. Met andere woorden: een goed grijsfilter kost geld.

Stel dat je een Hama Vario ND2-400 filter hebt aangeschaft. Dit filter vermindert de hoeveelheid licht met 8 f-stops. Maar wat kun je nu met deze info? Het lijkt ingewikkelder dan het feitelijk is.

Stel dat je een landschap fotografeert en de lichtmeting geeft aan dat je een sluitertijd van 1/60e seconde nodig hebt voor een juiste belichting. Maar je wil juist het effect van een lange sluitertijd in je foto. Dan is het genoemde Hama Vario ND2-400 filter je redding. Schroef dit filter op je lens en je kunt de sluitertijd van 1/60e met maximaal 8 stops verminderen:

1 stop minder : 1/30s
2 stops minder : 1/15s
3 stops minder : 1/8s
4 stops minder : 1/4s
5 stops minder : 1/2s
6 stops minder : 1s

7 stops minder : 2s

8 stops minder : 4s

 

Een foto die normaal gesproken met 1/60e seconde gemaakt wordt heeft nu ineens 4 seconde nodig. Dus heel basis bekeken is een ND-filter een accessoire die het licht met een bepaalde verminderd. En omdat het licht wordt gefilterd, heeft de sensor meer tijd nodig om de juiste hoeveelheid licht op te vangen. Op deze manier creer je dus zelf een lange sluitertijd.

Wanneer gebruik je een ND-filter.

 

Je weet nu wat een Neutral Density filter is en hoe het werkt. Maar dan blijft nog n vraag over wanneer gebruik je nu eigenlijk een ND-filter? Ik geef je hier een drietal redenen om zon grijsfilter aan te schaffen.

Om lange sluitertijden te creren wanneer het normaal gesproken niet mogelijk is.

Bijvoorbeeld: een belichting van 60 seconden is overdag normaliter niet mogelijk. Dat geeft een witte foto. Maar het wordt mogelijk met een ND-filter. Lange sluitertijden overdag kunnen een heel interessant en sfeervol effect geven.

Soms is er zoveel licht aanwezig dat fotograferen met een groot diafragma zal resulteren in een (zwaar) overbelichte foto. Een ND-filter kan je dan helpen de hoeveelheid licht binnen aanvaardbare grenzen te brengen.

 

Schroeffilter of een filterhoudersysteem.

 

Er zijn diverse fabrikanten die ND-filters produceren. Maar ga je goed kijken, dan zijn er uiteindelijk maar twee systemen binnen de ND-filters.

1. Het schroeffilter.

Het filterhoudersysteem. Het schroeffilter ziet er uit als elk willekeurig filter. Je kunt het gewoon voor op de lens schroeven. Het filterhoudersysteem (vaak bekend als Cokin-systeem) is net even wat anders. Voor op de lens schroef je een ring, waarop de filterhouder geplaatst wordt. In de filterhouder kunnen (tot 3 stuks) filterplaten geplaatst worden. Beide systemen hebben zo hun voor- en nadelen.

Voordelen van een schroeffilter.

Ze zijn klein en nemen nauwelijks ruimte in beslag in je cameratas.

Diverse fabrikanten maken schroeffilters, ze zijn goed verkrijgbaar.

Stapelbaar en te combineren met andere filters. Een mooie combinatie is een ND-filter met een polarisatiefilter. De echte donkere ND filters zoals de 10 stops of meer zijn alleen verkrijgbaar als schroeffilter.

Nadelen van een schroeffilter.

 

Vaak duurder dan het filterhoudersysteem.

Het is geen one size fits all. Als je lenzen hebt met een verschillende diameter dan heb je verloopringen nodig en moet je de grootste filtermaat aanschaffen. Of twee verschillende maten.

Sommige lenzen draaien bij het in- en uitzoomen. Dat kan lastig zijn wanneer je een filter opschroeft. Voor je het weet heb je een iets andere brandpunt of een ander focuspunt.

2. Het filterhoudersysteem.

Voordelen van het filterhoudersysteem.

 

Relatief goedkoper.

En filtermaat voor meerdere lenzen. Je hebt maar n houder nodig waar de filters in gaan. Alleen de ring tussen de lens en houder varieert.

Nadelen van het filterhoudersysteem.

 

Afhankelijk van je systeem en hoeveel filters je gebruikt, kan dit systeem de nodige plek opeisen in je cameratas.

De filters die je gebruikt in het filterhoudersysteem zijn veel gevoeliger voor krassen of zelfs breken. Maar dat ligt natuurlijk erg veel aan je eigen voorzichtigheid.

GND Filters.

 

Het Gradueel Neutral Density (GND) filter is eigenlijk niet echt een filter speciaal voor lange sluitertijd fotografie. Toch wordt het er vaak bij gebruikt en kan het een heel nuttige toevoeging zijn om je fotos te verbeteren.

Een herkenbaar probleem bij het fotograferen van landschappen is dat je of de luchtpartij overbelicht en/of de voorgrond onderbelicht. Je kunt dit natuurlijk wel oplossen met het toepassen van HDR, of gewoon een beetje schipperen door qua belichting in het midden te gaan zitten. Maar dat is niet echt een bevredigende oplossing wat mij betreft.

Maar gelukkig is er een eenvoudige oplossing voor dit probleem: een GND-filter. Dit is een filter met een verloop erin. Het bovenste deel is donkerder dan het onderste deel. Op deze manier wordt het een stuk eenvoudiger om een landschap te fotograferen en toch een goede belichting toe te passen. Zowel de luchtpartij als de voorgrond kunnen nu juist belicht worden.

Deze GND-filters zijn verkrijgbaar in de Hard en Soft variant. De Soft variant heeft een geleidelijker overgang van licht naar donker dan de Hard variant.